Hemony Ensemble

Programma's

Een Drieluik voor het Amsterdams Muziek College

Een Drieluik voor het Amsterdams Muziek College

Centraal in ‘Drieluik’ staat vocale muziek uit de late 16e eeuw van Sweelinck, Tollius en Lassus. Daarnaast klinkt een enkel werk van Mallety, Faignient, Goudimel en Pévernage. Deze muziek was in de eerste plaats bedoeld voor de huiselijke muziekbeoefening, waarvan de collegia musica de gesublimeerde vorm waren.

De term drieluik is afkomstig uit de schilderkunst. Hier is het als metafoor gebruikt voor een drietal samenhangende muziekdrukken. Op basis van deze metafoor lag het voor de hand om bij de visuele vormgeving van dit programma aansluiting te zoeken bij de schilderkunst. Het ensemble wordt omgeven door schilderijen, waaronder uiteraard ook een aantal drieluiken. Belangrijker dan deze enscenering op zich is het feit dat de zangers de werken zittend rond de huiskamertafel uitvoeren die binnen deze opstelling is geplaatst. Voor de afwisseling voeren we enkele delen wel staande uit, dan wel op het klavecimbel. De zittende opstelling, passend bij de historische uitvoeringspraktijk, heeft als bijzonder effect op het publiek dat het zich veel directer betrokken voelt, als aanwezig in de huiskamer. Waar mogelijk zit het publiek dan ook zeer dicht op deze opstelling.

De drie bundels vertegenwoordigen alle muziekgenres die in de toenmalige huiskamers werden beoefend: protestantse psalmen, katholieke motetten en wereldlijke madrigalen. Twee van de bundels, die met de motetten en de madrigalen, bevatten muziek van Joannes Tollius (Amersfoort ca. 1555-Kopenhagen? ca. 1620). De derde bundel bevat vijftig composities van Orlandus Lassus (Mons ca. 1532-München 1594), waarbij de editor calvinistische psalmberijmingen onder de oorspronkelijke noten heeft geplaatst. Verder bevat deze bundel nog 20 composities van andere auteurs, deels met oorspronkelijke psalmzettingen en deels opnieuw met composities waarvan de oorspronkelijke tekst vervangen is door een psalmberijming. Onder deze laatste groep zijn twee anonieme composities, die van de hand van Jan Pieterszoon Sweelinck (Deventer 1562-Amsterdam 1621) blijken te zijn geweest. Deze twee psalmzettingen worden vrijwel nooit uitgevoerd. Het zijn weliswaar vroege versies van later herziene psalmzettingen, maar artistiek gezien zijn ze volstrekt volgroeid. Ze worden in de literatuur zijdelings wel eens genoemd, maar in de verzamelde werken zijn ze niet opgenomen. Ze moesten wijken voor de latere bewerkingen, die wel volop de aandacht hebben gekregen.

Vooral de muziek van Tollius, die in zijn tijd een internationale carrière realiseerde, krijgt in ‘Drieluik’ na eeuwen weer de aandacht die het verdient. Zijn oeuvre behoort, net als dat van Sweelinck, tot de laatste producten van een twee eeuwen durende hoogconjunctuur in de Nederlandse muziekgeschiedenis. Maar omdat Tollius’ muziek uitsluitend in het buitenland werd gedrukt, bleef het hier tot nu toe vrijwel geheel buiten beschouwing.

PROGRAMMA

 

- Lassus: nr. 28, psalm 36 'Du malin le meschant vouloir'                SATTB

- Tollius: nr. 10, motet 'Erat autem in civitate Samariae'                   STB     

- Tollius: nr. 4, madrigaal 'Zefiro torna'                                             SSATTB  

- Lassus: nr. 33, 'Fraw, ich bin euch' (model voor ps. 134)               klavecimbel

- Lassus: nr. 30, psalm 96 'Chantez à Dieu'                                       SSATB 

- Tollius: nr. 14, madrigaal 'Nella mia verde etade'                           SSATBB 

- Tollius: nr. 6, motet 'Accipite spiritum sanctum'                             SAB

- Lassus: nr. 41, 'Ein guter wein' (model voor ps. 100)                     klavecimbel

- Maletty: nr. 58, psalm 1 'Qui au conseil'                                         SSATTB   

- Tollius: nr. 5, madrigaal 'Due capre e due caprette '                       SSATTB

- Faignient: nr. 64, psalm 127 'On a beau'                                        SSATTB   

- Tollius: nr. 13, motet 'Met vlyt aensyt'                                           SST     

- Lassus: nr. 38, 'Le departir' (model voor ps. 57)                            klavecimbel

- Sweelinck: nr. 51, psalm 10 'D'où vient celà'                                 SSATB 

- Tollius: nr. 8, motet 'Episcopus imponit manus'                            SAB         

- Tollius: nr. 8, madrigaal 'Il dolce sonno'                                        SSAATB   

 

PAUZE

 

- Goudimel: nr. 61, psalm 123 'A toy, ô Dieu'                                  SSATTB  

- Tollius: nr. 10, madrigaal 'D'aqua viva'                                          SAATBB    

- Pévernage: nr. 52, psalm 33 'Resveillez vous'                                SSATB 

- Lassus: nr. 29, 'Der wein der schmeckt' (model voor ps. 67)         klavecimbel

- Lassus: nr. 42, psalm 122 'Incontinent que j’eus ouï'                     SAATB        

- Lassus: nr. 42, 'Frölich zu sein' (model voor ps. 122)                    klavecimbel 

- Lassus: nr. 37, 'Wer frisch wil sein' (model voor ps. 49)                klavecimbel

- Lassus: nr. 37, psalm 49 'Peuples oyez'                                          SAATB       

- Tollius: nr. 5, motet 'Tu es Petrus'                                                   STB         

- Tollius: nr. 16, madrigaal 'Della veloce sona'                                 SSATBB   

- Sweelinck: nr. 59, psalm 3 'O Seigneur que de gents'                    SSATTB   

- Tollius: nr. 6, madrigaal 'Nel colar scritto'                                      SSAATB